Den norske Uighurkomiteen

fredag, januar 30, 2009

Demonstrasjon til minne om Ghulja-massakren i 1997.

5.februar er det 12 år siden 30 demonstranter ble drept og mer enn hundre ble såret da kinesiske politistyrker skjøt inn i folkemassene under en demonstrasjon mot undertrykkelsen av uighurene i Øst Turkistan. (Xinjang provinsen)

I den anledningen vil Den norske Uighur-komiteen arrangere en demonstrasjon utenfor den kinesiske ambassaden mellom kl. 14.00 og kl. 15.00

Uighurene er den opprinnelige befolkningsgruppen (urbefolkningen) i dette området. Vi har i mange år kjempet for økt selvstyre og slutt på diskrimineringen, og for retten til å utøve vår muslimske religion.

5. Februar 1997 ble det arrangert en fredelig demonstrasjon i byen Ghulja, for religionsfrihet og like rettigheter og mot rasediskriminering. Mellom 10 000 og 15 000 demonstranter deltok, da paramilitære politistyrker åpnet ild og drepte minst 30 demonstranter og såret mer enn 100 andre. Mange demonstranter som forsøkte å komme vekk fra området ble arrestert, og senere torturert. I dagene etter tragedien ble flere tusen uighurer arrestert mistenkt for å ha deltatt i demonstrasjonene. Flere av disse er senere aldri kommet til rette. Mange be henrettet etter summariske rettssaker, og mange ble dømt til lange fengselsstraffer.

I følge Amnesty Internasjonals rapport fra 1999 ble mer enn 200 uighurer henrettet i februar 1997 for deltakelse i demonstrasjonen. Andre kilder mener det kan ha vært mer enn 400. Mange døde som følger av tortur.

Den norske Uighurkomiteen ber den kinesiske regjeringen om å revurdere sin undertrykkelsespolitikk i Øst-Turkistan og begynne å respektere de grunnleggende rettighetene til urbefolkningen. Vi ber også om en full og uavhengig granskning av hva som skjedde i forbindelse med massakren i Ghulja, og om løslatelse av fanger som fremdeles måtte sitte i fengsel etter å ha deltatt i den fredelige ikkevoldelige demonstrasjonen.

Vi håper at du vil hjelpe oss i kampen for menneskerettighetene i Øst-Turkistan ved å delta

Den norske uigurkomiteen

v/ leder Semet Abla

tlf: 67419726/40462747

e-mail: http://no.mc560.mail.yahoo.com/mc/compose?to=semet.abla@yahoo.no

torsdag, januar 15, 2009

5_fewral Ghulja inqilawidiki qehriman oghul - qizlirimizni esleymiz!

5-fewral Ghulja inqilawi 1997-yili 2-ayning 5-küni Ghuljidiki wetenperwer , milletperwer uyghur yigit- qizlirimizning özlirining insani heq-hoquqi we diniy erkinlikini qoghdash yolida, xitay hökümitining adaletsiz, kishilik heq-hoquqni depsende qilidighan mustebit tüzümige qarshi, ténch yol bilen,démokratik usulda élip barghan namayishi bolup , jahan’ger, fashist xitay hökümiti qolida héch nersisi bolmighan, ténch usulda namayish qiliwatqan yigit-qizlirimizni wehshilerche basturghan, öltürgen we türmilerge alghan. Qehriman oghul-qizlirimizning bu qehrimanliq pa’aliyiti uyghur mesilisini yene bir qétim dunya jamaetchiligige tonutqan, chet’ellerde sersan bolup yürgen uyghurlirimizning sersanliqtin qutulup, panahliqqa érishishige sewep bolghan.

5_fewral Ghulja inqilawigha qatnashqan, qurban bolghan we türmilerge chüshken qehrimanlirimizni xatirilesh we ularning xitay hökümiti teripidin boghulghan awazini dawamliq dunyagha yetküzüsh, chet’ellerde yashawatqan,özini sherqiy türkistanliq dep tonuydighan her bir uyghurning bash tartip bolmaydighan wijdani we imani burchidur. Shu munasiwet bilen Norwégiye uyghur komitéti Norwégiyediki barliq uyghur qérindashlarni 2-ayning 5-küni(peyshenbe) saet 14:00din 15:00 giche Oslodiki xitay elchixanisining aldida namayishqa qatnishishqa chaqiridu. Qérindashlar wetende nurghunlighan qehrimanlirimiz xitaylarning basturushi,öltürishi, türmilerge élip qiynashlirigha qarimay namayishlarni,küreshlerni qiliwatidu. Siz hem bizchu?? Démokratik döletlerde yashawétipmu, xitay elchixanisi aldigha bérishtin, xitay hökümitining mustebit tüzümige, qiz-yigitlirimizni bigunah qirghanliqigha naraziliq bildürüshtinmu qorqamduq!? Hazirdin bashlap shu künki namayishqa waqit chiqirishqa tirishing. Shéhitlirimizning rohi xosh bolsun!

Norwégiye uyghur komitéti. 2009-yili 01-ayning 15-küni

mandag, januar 12, 2009

Merhum Koresh Kosen "Kuresh Olmidi"

mandag, januar 05, 2009

World Uyghur Calendar

Dunya uyghur qurultiyi teripidin neshir qilin'ghan 2009- we 2010-yilliq kalindar Norwégiyede sétilishqa bashlidi. "Kalindar toghrisida" ulanmisidin kalindar toghrisida chüshenchige erixisiz. Herqaysi rayonlardiki qérindashlarning töwendki kishiler arqiliq kalindar sétiwélishini ümüd qilimiz:
Oslo Semet Abla telfun: 40462747
Bergen Abdikérém Zahir telfun: 91128052
Rogalan Telet Israpil telfun: 90585936
Oppland Perhat Yaqup telfun: 45414090

lørdag, november 22, 2008

Höriyet Géziti

Yéngidin neshir qilin'ghan "höriyet"gézitining 1 , 2 , 3, 4_neshrining pdf sheklini

chüshürwéling.

søndag, november 16, 2008

15.11.2008 Oslo, Sandivika.

15-noyabir kuni Norwegiyening paytexti Oslo shehride Norwegiye Uyghur komutitining orunlashturushi bilen ikki Jumhuriyet kuni yene bir qetim daghdughuluq xatirlendi.

Paaliyetke paytext Oslo we etraptiki sheherlerdin bolup 70ke yeqin kishi qatnashti.
Tebriklesh paaliyiti bashlanghanda komutiti mesulliri Uyghur tarixida qurulghan barliq musteqil doletlerni sanap otup ularning qisqiche tarixini bildurup otkendin keyin,Sherqiy Turkistan Islam Jumhuriyiti bilen Sherqiy Turkistan jumhuriyitining qurulush sewepliri ,Uyghur tarixida tutqan pexirlik orni ,shundaqla bu jumhuriyetni qurhuchilarning shanliq hayati heqqidde tepsili melumat berip otti.

Arqidin sherqiy Turkistan istiqlal marshi diklimatsiye qilinip, marsh muzikisi quyulghanda meydan ichi birdinla hayajanliq keypiyatqa chomulup paaliyetke qatnashquchilar orunliridin turushup hormet bildurushti.

Mezkur paaliyette yene Norwegiye Uyghur komutiti teripidin ishlengen Uyghurlar heqqidiki filim bilen Turkiyede ishlengen merhum inqilapchi Barat haji heqqidiki mexsus filim quyulghanda jamaet hayajanliq koz yashlirini tokushti. Filim quyulup bolunghanda barliq shehitlarning rohigha atap xetme quran qilindi.

Buningdin bashqa komutining yengidin yasalghan tor beti tepsili tunushturup otulup tor beti qurghuchilardin Perhat yaqup ependi bilen Adiljan meniwi jehettin righbetlendurulup ular uchun alqish yangritildi.

Paaliyett jeryanida mehmanlar xanimlar teripidin teyyarlanghan mol we her turluk Uyghurche taamlargha eghiz tegdi.

4 saetke yeqin dawamlashqan xatirlesh paaliyiti hayajanliq keypiyat ichide kech saet yettige yeqin netijilik axirlashti.

15.11.2008 Aygul Yusup

onsdag, november 12, 2008

Gjøvikte sherqiy türkistan jumhuriyitini xatirlesh pa’aliyiti ötküzüldi

12‏ - Noyabir charshenbe küni saet 16:00din 20:00 giche Gjøvik chonglar maarip merkizde NUK Gjøvik uyghur jama’itining orunlashturushi bilen sherqiy türkistan jumhuriyet künini xatirilesh pa’aliyiti ötküzüldi.
Bu küni etigendin bashlap Gjøviktiki uygur ailirining ishiki aldida sherqiy türkistan jumhuriyitinining ay yultuzluq kök bayriqi jewlan qildi.Chüshtin kèyindin bashlap chirayliq uyghurche kiyimler bilen kiyin’gen chonglar, balilar bolup 30 din artuq gjøviktiki uyghur we alahide teklip qilin’ghan norwégiyelik we bashqa yerlik méhmanlardin bolup 50 ke yeqin kishi chonglar maarip merkizining zaligha jem bolup, 1933-yili 12-noyabir qeshqerde we 1944-yili 12-noyabir ghuljida qurulghan sherqiy türkistan jumhuriyitini xatirilesh pa’aliyitini birlikte ötküzdi. Bu pa’aliyette riyasetchi köpchilikke uyghurche we norwégiye tilida ikki jumhuriyet küni toghrisida,hazirqi sherqi türkistanning siyasi we ijtima’i weziyiti,norwégiyediki we gjøviktiki uyghurlar toghrisida qisqiche chüshenche berdi.Arqidin uyghurlarning mediniyet sen’iti tonushturulup, Norwégiye uyghur komitéti ishligen ”sherqiy türkistan toghrisida” filimi qoyuldi. Bu jeryanda köpchilik uyghur aililiri etip kelgen her türlük en’eniwi uyghur ta’amliri bilen ghizalan’ghach, uyghurche sen’et nomurliridin hozurlandi.

NUK Gjøvik merkizi

Norwegiye Uyghur Komutiti her yilqigha oxshashla yene 12-Noyabir kuni 1933- yili 12- noyabir kuni qurulghan Sherqi Turkistan Islam Jumhuryiti bilen 1944-yili 12-noyabir kuni qurulghan Sherqi Turkistan Jumhuriyitini xatirlesh paaliyiti otkuzdi.

Sherqiy Turkistan kuresh tarixida dewir bolguch ehmiyetke ige bolghan ikki jumhuriyetning xatire kunini tebriklesh putun dunyadiki barliq Uyghurlargha ortaq bolghan paaliyet bolup ,bu kunni estin chiqarmasliq we osup yetiliwatqan Uyghur yash-osmurlirige chushendurush intayin muhimdur.

Mushu munasiwet bilen Norwegiye Uyghur komutitidiki rehberler we heyet ezalirining teshkillishi bilen Nowegiyining Jövik shehride olturushluq Uyghur jamaiti 12-noyabir xatirlesh paaliyitini eng aldi bilen bashliwetti. Eng ehmiyetlik bolghini ular etigendila Uyghur qerindashlirigha tebrik telifunlirini berishkendin bashqa yene Sherqiy Turkistanning ay-yultuzluq kok bayrighini ishik aldilgha esip xatirlesh kunige alahide mena qoshti. Buningdin bashqa ular chushtin keyin saet tottin kech saet sekkizgiche mexsus xatirlesh paaliyiti elip barghan bolup paaliyetke Uyghur qerindashlardin bashqa shu yerdiki Uyghur mesilisige qiziqquchi Norweglarmu teklip qilindi .Paaliyetke qatnashqan Uyghur jamaiti Uyghurche eneniwi kiyimlirini kiyiship,Uyghurche taamlarni zal ichige tizip paaliyet mezmunini beyitti. Paaliyet yitekchiliri ikki jumhuriyetning qurulush tarixi heqqide mehmanlargha tepsili chushendurush berip otti . Uyghurlar heqqide ishlengen mexsus filimlar quyulup Norweg mehmanlarning alahide diqqitini qozghidi. Uyghur yash-osmurliri ozliri teyyarlighan naxsh-muzikilarni orunlap paaliyetke teximu yengi mezmun qoshti.

15-noyabir kuni Norwegiye Uyghur Komutiti paytext Osloda yene bir qetim Jumhuriyet xatire kunini tebriklesh paaliyiti otkuzushni pilanlighan bolup mezkur paaliyet kunide yene Norwegiye Uyghur Komutiti teripidin yengidin qurulghan Uyghur yashlirining futbolchilar etritige yengidin lahiyilinip tikilgen tenherketchiler kiyimi tarqitilip berilidiken we shu kuni bir qetim futbol musabiqisi otkuzulidiken.

12.11.2008 Aygul Yusup